- Του Χρήστου Αθανασιάδη
Μια μοναδική και άκρως σημαντική δυνατότητα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και των κτηνοτροφικών μονάδων, για τουλάχιστον 25 ολόκληρα χρόνια, δημιουργούν τα νέα Σχέδια Βελτίωσης 2026, μέσω της Παρέμβασης Π3-73-2.6 «Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις».
Το ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό ενίσχυσης, που ανέρχεται σε 70%, μπορεί να καταστήσει εφικτή την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων και μπαταριών, είτε σε κατάλληλους χώρους της γεωργικής εκμετάλλευσης, είτε στις στέγες κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων, με στόχο τη σημαντικότατη μείωση της δαπάνης ηλεκτρικής ενέργειας.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για εκμεταλλεύσεις με υψηλές και σταθερές καταναλώσεις ρεύματος, όπως οι αρδευτικές καλλιέργειες με τις πομώνες και οι κτηνοτροφικές μονάδες.
70% επιδότηση για ενεργειακές επενδύσεις
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της Παρέμβασης Π3-73-2.6 είναι το 70% ποσοστό στήριξης, το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία της προκήρυξης που παρουσιάζονται, ισχύει οριζόντια.
Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό ενίσχυσης που προβλέπεται στα νέα Σχέδια Βελτίωσης, αντίστοιχο με εκείνο που προβλέπεται για επενδύσεις εξοικονόμησης ύδατος.
Το ποσοστό αυτό δεν διαφοροποιείται ανάλογα με την ηλικία του παραγωγού ή την περιοχή στην οποία βρίσκεται η εκμετάλλευση, καθώς η συγκεκριμένη ένταση στήριξης εφαρμόζεται σε ολόκληρη τη χώρα.
Για να γίνει αντιληπτή η σημασία της ενίσχυσης, αρκεί η σύγκριση με προηγούμενες δράσεις. Στο πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στο χωράφι» η επιδότηση είχε διαμορφωθεί σε πολύ χαμηλότερο επίπεδο (30%), γεγονός που καθιστά το 70% ιδιαίτερα σημαντικό για έναν παραγωγό που εξετάζει σήμερα μια επένδυση αυτοπαραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας.
Φωτοβολταϊκά μαζί με μπαταρία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο συνδυασμός φωτοβολταϊκών πάνελ και συστήματος αποθήκευσης ενέργειας.
Όπως ανέφερε στο Thessalikigi.gr η ιδιοκτήτρια της θεσσαλικής εταιρείας φωτοβολταϊκών συστημάτων «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΙ Energy», Φωτεινή Κούρου, ο συνδυασμός φωτοβολταϊκού και μπαταρίας μπορεί να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα στην αγροτική εκμετάλλευση.
Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από το φωτοβολταϊκό μπορεί να χρησιμοποιείται για την κάλυψη των αναγκών της εκμετάλλευσης, ενώ η πλεονάζουσα ενέργεια μπορεί να αποθηκεύεται στην μπαταρία και να αξιοποιείται σε μεταγενέστερο χρόνο.
Με αυτόν τον τρόπο, ο παραγωγός μπορεί να αυξήσει την ιδιοκατανάλωση της ενέργειας που παράγει το σύστημά του και να περιορίσει την εξάρτησή του από την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, για τουλάχιστον 25 ολόκληρα χρόνια.
Η μπαταρία ως «ασπίδα» στις διακοπές ρεύματος
Για τους κτηνοτρόφους, αλλά και για τους γεωργούς που εξαρτώνται από ηλεκτροκίνητες εγκαταστάσεις, η αποθήκευση ενέργειας έχει ακόμη μία σημαντική διάσταση.
Σύμφωνα με την κ. Κούρου, η μπαταρία μπορεί να λειτουργήσει και ως εφεδρική τροφοδοσία (Backup) σε περίπτωση διακοπής του δικτύου.
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις κτηνοτροφικές μονάδες, όπου η συνεχής λειτουργία συγκεκριμένων ηλεκτρικών εγκαταστάσεων είναι κρίσιμη, αλλά και στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις όπου χρησιμοποιούνται πομώνες και άλλος ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός.
Σε ένα σύστημα με δυνατότητα εφεδρικής τροφοδοσίας, η αποθηκευμένη ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια της διακοπής, ώστε να συνεχιστεί η λειτουργία των απαραίτητων εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, όπως εξηγεί η κ. Κούρου, υπάρχει δυνατότητα αξιοποίησης γεννήτριας για τη φόρτιση της μπαταρίας και την επανατροφοδότηση των εγκαταστάσεων, ανάλογα με τον σχεδιασμό και τις τεχνικές προδιαγραφές του συστήματος.
Αυτοί που συμμετείχαν στα Σχέδια Βελτίωσης του 2023;
Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που απασχολούν τους παραγωγούς αφορά το εάν όσοι είχαν ενταχθεί στα προηγούμενα Σχέδια Βελτίωσης (του 2023) μπορούν να συμμετάσχουν στα νέα.
Το Thessalikigi.gr απηύθυνε σχετικό ερώτημα στην Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής ΠΑΑ της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ.
Σύμφωνα με την απάντηση της Υπηρεσίας, όσοι εντάχθηκαν στην πρόσκληση της δράσης 4.1.5 (Σχέδια Βελτίωσης 2023) και στη συνέχεια υλοποίησαν την επένδυσή τους και τους καταβλήθηκε ενίσχυση, δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση στήριξης στο πλαίσιο της Π3-73-2.1(ανταγωνιστικότητα).
Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια απάντηση, μπορούν να υποβάλουν αίτηση στις παρεμβάσεις:
- Π3-73-2.2, για επενδύσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος.
- Π3-73-2.6, για επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις.
Τι ισχύει για όσους δεν υλοποίησαν το προηγούμενο επενδυτικό σχέδιο
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διευκρίνιση για όσους είχαν ενταχθεί στα Σχέδια Βελτίωσης του 2023, αλλά τελικά δεν υλοποίησαν το επενδυτικό τους σχέδιο.
Σύμφωνα με την Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής ΠΑΑ, στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει ο συγκεκριμένος περιορισμός, επομένως δεν αποκλείονται για τον λόγο αυτό από τη δυνατότητα υποβολής αίτησης στα νέα Σ.Β.
Τι ισχύει για τα θερμοκήπια
Υπάρχει, ωστόσο, και μία ακόμη περίπτωση που χρειάζεται προσοχή.
Όπως διευκρίνισε η αρμόδια Υπηρεσία, δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση όσοι έχουν υποβάλει αίτηση στήριξης στην Παρέμβαση Π3-73-2.9 «Θερμοκήπια» και αυτή εγκριθεί.
Επομένως, πριν από την επιλογή της παρέμβασης, οι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί θα πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά το σύνολο των προϋποθέσεων και τυχόν περιορισμών που συνδέονται με άλλες παρεμβάσεις.
Τα οικονομικά όρια της Παρέμβασης Π3-73-2.6
Για την Παρέμβαση Π3-73-2.6 (κυκλική οικονομία & ενεργειακές επενδύσεις),προβλέπονται σημαντικά όρια ως προς τον επιχορηγούμενο προϋπολογισμό.
Για φυσικά και νομικά πρόσωπα, ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός ανέρχεται σε 200.000 ευρώ.
Για τα συλλογικά σχήματα, το ανώτατο ποσό ανέρχεται σε 500.000 ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπεται σωρευτικό όριο για τις σχετικές παρεμβάσεις Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6, το οποίο ανέρχεται σε:
- 750.000 ευρώ για ατομικές εκμεταλλεύσεις.
- 1.250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα.
Προκαταβολή έως 50%
Ένα ακόμη στοιχείο που μπορεί να διευκολύνει τη χρηματοδότηση των επενδύσεων είναι η δυνατότητα χορήγησης προκαταβολής έως 50% της δημόσιας ενίσχυσης, με την προβλεπόμενη εγγυητική επιστολή 100%.
Για έναν παραγωγό που σχεδιάζει μια επένδυση υψηλού κόστους, η δυνατότητα προκαταβολής μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο για την κάλυψη των αρχικών χρηματοδοτικών αναγκών.
Πότε ανοίγει η πλατφόρμα
Η υποβολή των αιτήσεων προβλέπεται να πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά μέσω του ΟΠΣΚΕ, με την περίοδο υποβολής να ξεκινά στις:
6 Οκτωβρίου 2026
και να ολοκληρώνεται στις:
20 Ιανουαρίου 2027, ώρα 13:00.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να προετοιμαστούν εγκαίρως, καθώς η συγκεκριμένη διαδικασία απαιτεί τεχνικό και οικονομικό σχεδιασμό της επένδυσης, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για φωτοβολταϊκό σύστημα με αποθήκευση.
Από πότε είναι επιλέξιμες οι δαπάνες
Οι επιλέξιμες δαπάνες ξεκινούν από την 1η Ιουνίου 2026, ενώ προβλέπεται ότι πριν από την υποβολή της αίτησης μπορεί να έχει υλοποιηθεί επενδυτική δαπάνη μέχρι ποσοστού 80% του συνολικού προϋπολογισμού.
Το στοιχείο αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή από τους παραγωγούς, καθώς η επιλεξιμότητα μιας δαπάνης δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε δαπάνη που πραγματοποιείται πριν από την αίτηση θα είναι επιλέξιμη. Απαιτείται τήρηση των όρων και των προϋποθέσεων της πρόσκλησης.
Μία αίτηση ανά ΑΦΜ
Για κάθε ενδιαφερόμενο προβλέπεται μία αίτηση ανά ΑΦΜ.
Ως εκ τούτου, ο σχεδιασμός της επένδυσης έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο παραγωγός θα πρέπει να αποτυπώσει από την αρχή τις ενεργειακές ανάγκες της εκμετάλλευσης και να επιλέξει τον κατάλληλο συνδυασμό εξοπλισμού.
Βαθμολογία και ελάχιστη βάση
Για την ένταξη προβλέπεται βαθμολογική βάση 35 βαθμών.
Εξαίρεση αποτελούν οι περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων, όπου η βάση διαμορφώνεται στους 30 βαθμούς.
Η επίτευξη της ελάχιστης βαθμολογίας αποτελεί επομένως βασική προϋπόθεση για την αξιολόγηση της αίτησης.
Μέχρι τις 15 Ιουνίου 2029 η ολοκλήρωση
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ως ημερομηνία ολοκλήρωσης των επενδυτικών σχεδίων την 15η Ιουνίου 2029.
Αυτό σημαίνει ότι οι παραγωγοί που θα προχωρήσουν σε επένδυση θα έχουν συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα μέσα στον οποίο θα πρέπει να ολοκληρώσουν το έργο και να τηρήσουν τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις.
Τα βασικά σημεία με μια ματιά
Παρέμβαση: Π3-73-2.6 – Επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις
Ποσοστό ενίσχυσης: 70%
Μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός:
- 200.000 € για φυσικά/νομικά πρόσωπα
- 500.000 € για συλλογικά σχήματα
Σωρευτικό όριο Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6:
- 750.000 € για ατομικές εκμεταλλεύσεις
- 1.250.000 € για συλλογικά σχήματα
Προκαταβολή: έως 50% της δημόσιας ενίσχυσης, με εγγυητική 100%
Υποβολή αιτήσεων: 6/10/2026 – 20/1/2027, ώρα 13:00
Τρόπος υποβολής: ηλεκτρονικά μέσω ΟΠΣΚΕ
Αιτήσεις: μία ανά ΑΦΜ
Επιλέξιμες δαπάνες: από 1/6/2026, με ανώτατο ποσοστό 80% του προϋπολογισμού πριν από την υποβολή
Ολοκλήρωση έργου: έως 15/6/2029
Βαθμολογική βάση: 35 βαθμοί – 30 βαθμοί για Βόρειο Αιγαίο, Νότιο Αιγαίο και Ιόνια Νησιά
Μια επένδυση με ορίζοντα πολλών ετών
Η ενεργειακή δαπάνη αποτελεί μία από τις σημαντικές λειτουργικές δαπάνες για πολλές γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Οι ανάγκες για άρδευση, άντληση νερού, ψύξη, εξαερισμό, φωτισμό και λειτουργία μηχανολογικού εξοπλισμού στις κτηνοτροφικές μονάδες, μπορούν να δημιουργούν σημαντική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο πλαίσιο αυτό, η δυνατότητα χρηματοδότησης φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης με 70% δημόσια ενίσχυση δημιουργεί ένα διαφορετικό οικονομικό δεδομένο για τον παραγωγό που εξετάζει μια μακροχρόνια ενεργειακή επένδυση.
Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι ο σωστός σχεδιασμός, όπως υπογραμμίζει η κα Φωτεινή Κούρου, «οι ανάγκες κατανάλωσης, το μέγεθος του φωτοβολταϊκού συστήματος, η χωρητικότητα της μπαταρίας, οι δυνατότητες σύνδεσης και συμψηφισμού, καθώς και οι τεχνικοί και οικονομικοί όροι της πρόσκλησης θα πρέπει να εξεταστούν συνολικά πριν από την οριστικοποίηση της επένδυσης.»
Για τους γεωργούς και τους κτηνοτρόφους που αντιμετωπίζουν υψηλές ενεργειακές ανάγκες, τα Σχέδια Βελτίωσης 2026 ανοίγουν έναν σημαντικό δρόμο για επενδύσεις στην παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας, με ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό δημόσιας στήριξης, καταλήγει η ιδιοκτήτρια της «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΛΟΓΟΙ Energy και οι αγρότες θα πρέπει να το εκμεταλλευθούν και να μην χάσουν τη «χρυσή ευκαιρία που τους δίνεται».
Πηγή:thessalikigi.gr
