Μαρμάρινος λέων από επιτύμβιο μνημείο από το βόρειο νεκροταφείο της αρχαίας Μελιταίας (εικ. 1-2). Το γλυπτό εντοπίστηκε 1992 μετά από βαθειά άροση αγρού εξωτερικά του βόρειου σκέλους της αρχαίας οχύρωσης. Σώζεται ελλιπές ως προς τα άκρα, ενώ είναι έντονα αποκεκρουσμένο στην περιοχή του κεφαλιού από το οποίο διακρίνεται σε έντονο ανάγλυφο η πυκνή χαίτη.
Ο λέων ήταν σύνηθες επιτύμβιο σήμα επιφανών νεκρών, όπως ο λέων της Αμφίπολης, καθώς και σύμβολα νίκης, όπως ο λέων της Χαιρώνειας. Ο λέων της Μελιταίας ήταν τοποθετημένος ως σήμα στον τάφο κάποιου επιφανούς νεκρού της πόλης και χρονολογείται στα τέλη του 4ου αι. π.Χ.
Ως προς τη μορφή ο Λέων της Μελιταίας βρίσκει κοντινό παράδειγμα, αν και μεγαλύτερος σε μέγεθος στον Λέοντα της Κάντζας (εικ. 3). Πιθανότατα, αποτελούσε τμήμα ενός μεγάλου ταφικού μνημείου ιδιαίτερα σημαίνοντος προσώπου της περιοχής.
