Την ευκαιρία να επανέλθουν στα χωράφια και να πιάσουν το νήμα των φυτεύσεων από εκεί που το είχαν αφήσει πριν από το Πάσχα, έδωσε τις τελευταίες μέρες στους καλλιεργητές βιομηχανικής ντομάτας η βελτίωση του καιρού στα κύρια παραγωγικά κέντρα της χώρας.
Ακόμα και σε περιοχές όπου οι βροχές έκαναν και πάλι σποραδικά την εμφάνισή τους και οι συνθήκες απέχουν αρκετά από το να χαρακτηριστούν ιδανικές, οι παραγωγοί επιλέγουν να προχωρήσουν με τη διαδικασία, έχοντας κατά νου ότι τα χρονικά περιθώρια δεν είναι απεριόριστα και περαιτέρω καθυστερήσεις θα μπορούσαν να εντείνουν τον ήδη υπαρκτό κίνδυνο «φρακαρίσματος» των εργοστασίων αργότερα κατά την περίοδο της συγκομιδής.
«Φυτεύουμε πλέον στο φουλ», λέει στην «ΥΧ» ο Παναγιώτης Καλογιάννης, διαχειριστής της ομάδας παραγωγών βιομηχανικής ντομάτας του Συνεταιρισμού Λαρισαίων Αγροτών. «Είναι γεγονός ότι αρκετά χωράφια εξακολουθούν να είναι γεμάτα λάσπη, όμως δεν γίνεται να περιμένουμε άλλο. Ήδη τα σπορόφυτα είναι μεγαλύτερα απ’ ό,τι πρέπει», συμπληρώνει.
Ο ίδιος θεωρεί σίγουρο ότι θα υπάρξουν αρρυθμίες στην απορρόφηση της ντομάτας από τις βιομηχανίες κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς «οι φυτεύσεις που έπρεπε να γίνουν στο πρώτο μισό του Απριλίου έρχονται τώρα να “κολλήσουν” σε αυτές του δεύτερου δεκαπενθήμερου».
Αυτό αναμφισβήτητα συνιστά μια πρόκληση τόσο για τις ομάδες, όσο και για τις μεταποιητικές επιχειρήσεις, που καλούνται να διαμορφώσουν κατάλληλα τον προγραμματισμό τους. «Σαν ομάδα προσπαθούμε κι εμείς να διαχειριστούμε το πρόβλημα “σπάζοντας”, όσο μπορούμε, τις φυτεύσεις», υπογραμμίζει.
Πέραν αυτού, πάντως, στις τάξεις των καλλιεργητών στη Θεσσαλία είναι φανερή η ικανοποίηση για τα τιμολόγια που προσφέρουν φέτος τα εργοστάσια, πόσω μάλλον που από την πλευρά της βιομηχανίας αφήνεται να εννοηθεί ότι μέχρι την έναρξη της καμπάνιας δεν αποκλείεται να υπάρξει ακόμα μία ανοδική αναπροσαρμογή. Σύμφωνα με τον κ. Καλογιάννη, στη Νομικός αναμένεται να κατευθυνθεί το 90% της ντομάτας που θα καλλιεργήσει φέτος ο συνεταιρισμός, ενώ κάποια μέλη έχουν επιλέξει να υπογράψουν συμβόλαια με τη Ντάμαβαντ.
Άλλαξε χέρια η μονάδα της MΑST Foods
Αυξημένο μερίδιο στην πρώτη ύλη διεκδικεί φέτος και η Αgrofarm του Γιώργου Λεβεντάκη, η οποία θα «τρέξει» τη φετινή καμπάνια στη Θεσσαλία από δύο μονάδες αφού, όπως επιβεβαιώνει ο ίδιος στην «ΥΧ, προ δύο περίπου μηνών απέκτησε το εργοστάσιο της MAST Foods στον Αλμυρό Βόλου.
Σύμφωνα με τον επιχειρηματία, πρόκειται για μονάδα με δυναμικότητα 800-900 τόνων ντομάτας ημερησίως, η οποία το τελευταίο διάστημα ήταν ουσιαστικά ανενεργή, βρίσκεται όμως σε καλή κατάσταση και, μετά από κάποιες παρεμβάσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί, θα είναι σε θέση να λειτουργήσει φέτος κανονικά.
«Το σκεπτικό είναι να αποσυμφορήσουμε το εργοστάσιο των Φαρσάλων και να δώσουμε μια πιο συμφέρουσα εναλλακτική στους παραγωγούς των κοντινών περιοχών, μειώνοντας τα μεταφορικά τους έξοδα», εξηγεί ο κ. Λεβεντάκης. Στο νεαποκτηθέν συγκρότημα θα παράγεται ντοματοπολτός σε βαρέλι για τις ανάγκες της Agrofarm ή για εξαγωγή.
Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσιοποιημένες οικονομικές καταστάσεις, το 2021 η MAST Foods είχε κύκλο εργασιών 4,191 εκατ. ευρώ, μειωμένο σε σχέση με τα 4,386 εκατ. ευρώ του 2020, ενώ τα προ φόρων κέρδη της διαμορφώθηκαν σε 154.244 ευρώ. Ωστόσο, οι συσσωρευμένες ζημιές ανέρχονταν σε 6,542 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων να έχει καταστεί αρνητικό.
Εξάλλου, οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις στις 31/12/2021 ήταν 9,344 εκατ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά 4,615 εκατ. ευρώ τη συνολική αξία των κυκλοφορούντων περιουσιακών της στοιχείων. Σύμφωνα πάντα με τις οικονομικές καταστάσεις, η απόφαση για πώληση των παγίων λήφθηκε σε έκτακτη γενική συνέλευση στις 5 Ιουλίου 2022, ενώ από τον Ιούνιο η εταιρεία έχει παύσει την παραγωγική της δραστηριότητα.
Τρέχουν οι φυτεύσεις και στην Ηλεία
Σε ρυθμούς κανονικότητας μοιάζουν να έχουν επιστρέψει οι φυτεύσεις και στην Ηλεία, όπως μεταφέρει στην «ΥΧ» ο πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών Αμαλιάδας, Χρήστος Βαλιανάτος, με τα εργοστάσια να βρίσκονται σε «ανοιχτή γραμμή» με τις ομάδες και τους συνεταιρισμούς, προκειμένου να υπάρξει ο αναγκαίος συντονισμός και να προληφθούν, στο μέτρο του δυνατού, φαινόμενα «υπερφόρτωσης» που θα μπορούσαν να διαταράξουν την ομαλή ροή την περίοδο της εισκόμισης.
«Στο νότιο κομμάτι ίσως οι φυτεύσεις να “τρέχουν” πιο γρήγορα σε σχέση με το βόρειο, σε γενικές γραμμές πάντως όσο ο καιρός το επιτρέπει, η διαδικασία συνεχίζεται απρόσκοπτα σε όλο τον νομό», αναφέρει ο διευθυντής του Αγροτικού Συνεταιρισμού «Ηλείας Κήπος», Βασίλης Γκούντουβας.
Ο ίδιος εκτιμά ότι, αν από εδώ και πέρα ο καιρός σταθεί αρωγός, το χρονικό διάστημα που χάθηκε με τις βροχές μπορεί να καλυφθεί. «Πάνω-κάτω μιλάμε συνολικά για μια εβδομάδα περίπου καθυστέρησης, που δεν είναι κάτι πρωτάκουστο», σημειώνει και προσθέτει: «Οι βιομηχανίες διαμηνύουν στον κόσμο να μη βιάζεται και να μη σπεύδει να βάλει μέσα σε 10 μέρες ντομάτες που κανονικά θα έπρεπε να φυτευθούν μέσα στο διπλάσιο διάστημα. Ωστόσο, δεν είναι πάντα εύκολο να εισακουστούν, ιδίως όταν μιλάμε για μεγάλες εκμεταλλεύσεις».
Μεγαλώνει ο «Πελαργός» στις Σέρρες
Στο μεταξύ, το «πράσινο φως» του καιρού περιμένουν για να μπουν με τις φυτευτικές μηχανές στα χωράφια τους οι αγρότες του Νομού Σερρών, όπου ούτως ή άλλως η αφετηρία της καλλιεργητικής σεζόν «παραδοσιακά» τοποθετείται στο τελευταίο δεκαήμερο του Απριλίου.
«Κάναμε τις πρώτες φυτεύσεις πριν από μία εβδομάδα, όμως σταματήσαμε γιατί σχεδόν αμέσως άρχισαν έντονες βροχοπτώσεις», δηλώνει στην «ΥΧ» ο Στέργιος Νικολής (φωτό), πρόεδρος της Ομάδας Τοματοπαραγωγών «Πελαργός», που συστήθηκε πριν από έναν μόλις χρόνο και μετράει πλέον 20 μέλη σε μια ακτίνα που καλύπτει τα χωριά Άνω Καμήλα, Κουμαριά, Ηράκλεια, Μεγαλοχώρι και Μαυροθάλασσα.
Όπως εξηγεί, την τελευταία διετία παρατηρείται μια τάση αναβίωσης της καλλιέργειας στον νομό, που κάποτε ήταν βασικός θύλακας της βιομηχανικής ντομάτας στη χώρα μας, με επτά ντοματάδικα να λειτουργούν εντός των ορίων του.
«Φέτος θα φυτευθούν κάτι παραπάνω από 2.000 στρέμματα, διπλάσια δηλαδή από πέρυσι, όπου και πάλι είχαμε σημαντική αύξηση σε σύγκριση με τα 400-500 στρέμματα των προηγούμενων ετών. Υπάρχει ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον των παραγωγών να μπουν στην ντομάτα και πιστεύω ότι η ομάδα που στήσαμε, με τις υποδομές που απέκτησε σταδιακά, έχει βοηθήσει πολύ στην κατεύθυνση αυτή», σημειώνει ο κ. Νικολής.
«Διαθέτουμε τρεις φυτευτικές μηχανές και περιμένουμε να ανοίξουν κάποια προγράμματα για να αγοράσουμε και μια τέταρτη. Έχουμε επίσης δύο συλλεκτικές, στις οποίες σύντομα θα προσθέσουμε ακόμα μία. Καλλιεργούμε μέσω συμβολαιακής με τα εργοστάσια και εξελίσσουμε διαρκώς τις πρακτικές μας. Ενδεικτικά, όπως πιστοποιούν τα στοιχεία της ΔΑΟΚ, έχουμε καταφέρει να αυξήσουμε κατά τουλάχιστον 25% τις αποδόσεις μας, που πλέον ξεπερνούν τους 9 τόνους το στρέμμα από 6,5-7 τόνους που “πιάναμε” μέχρι πρόσφατα», εξηγεί.
Εξίσου κομβικό ρόλο βέβαια έχει διαδραματίσει και η δραστηριοποίηση των μεταποιητικών βιομηχανιών, με τη ΣΕΡΚΟ να εμφανίζεται τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερα ζωηρή, έχοντας ως όχημα τη συνεργασία της με την ΚΟΡΕ ΑΕ, καρπός της οποίας αποτελεί το brand Γκρέκα. Σύμφωνα με τον κ. Νικολή, «το 85% της ντομάτας του νομού απορροφάται από τη ΣΕΡΚΟ, ένα 3% έως 5% κατευθύνεται στον Στρυμώνα (Nostos) και το υπόλοιπο 10% στη Νομικός».
«Φέτος, τα τοπικά εργοστάσια προσφέρουν 137 ευρώ/τόνο στα 5 brix χωρίς τον ΦΠΑ. Αν προστεθεί και αυτός, πάμε στα 155 ευρώ, ενώ στα 170 ευρώ/τόνο κινείται η τιμή του Νομικού», αναφέρει. Πέρα από τις τιμές, ιδιαίτερα σημαντική είναι η αποκατάσταση της ομαλότητας στις πληρωμές των παραγωγών. «Αυτό ήταν κάτι που κρατούσε μακριά από την ντομάτα αρκετούς παραγωγούς τα προηγούμενα χρόνια. Πλέον όμως δεν υφίσταται τέτοιο πρόβλημα, καθώς η εξόφληση από τη ΣΕΡΚΟ γίνεται εντός ημερών», προσθέτει ο κ. Νικολής.
Ο Χρήστος Γκόλφος, από την Ηράκλεια Σερρών, σκοπεύει να καλλιεργήσει φέτος 50 στρέμματα με βιομηχανική ντομάτα και, παρά το γεγονός ότι δεν συγκαταλέγεται στα μέλη του «Πελαργού», βλέπει πολύ θετικά την προσπάθεια των συναδέλφων του. «Έχουν κάνει καλή δουλειά τα παιδιά και είναι γεγονός ότι φέτος υπάρχει μεγάλη όρεξη στον νομό για ντομάτα. Μάλιστα, με αυτές τις τιμές, ίσως θα έπρεπε το ενδιαφέρον να ήταν ακόμα πιο έντονο, όμως αρκετοί παραγωγοί φοβούνται το κόστος της επένδυσης», αναφέρει.
Ο ίδιος έχει επιλέξει να συνεργαστεί με τη ΣΕΡΚΟ, τόσο λόγω των άμεσων πληρωμών που, όπως υπογραμμίζει, «κλείνουν εντός 24ωρων», όσο και για λόγους εγγύτητας: «Έχει γίνει πιο δύσκολη πλέον η κατάσταση με τα φορτηγά, δεν έχουμε τη σιγουριά ότι θα είναι διαθέσιμα όταν θα τα χρειαζόμαστε για τις όψιμες ντομάτες, αφού πολλά χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά του βαμβακιού που συμπίπτει χρονικά», εξηγεί.
Ο κ. Γκόλφος θεωρεί ότι, μετά από αρκετά χρόνια, η ντομάτα παρουσιάζει σοβαρές προοπτικές ανάπτυξης στον νομό, εφόσον συνεχίσει να υπάρχει το ίδιο ενδιαφέρον από την πλευρά της μεταποίησης. «Την εμπειρία την έχουμε, όπως και την τεχνογνωσία», υπογραμμίζει συμπληρώνοντας ότι «αρκετά χωράφια “πιάνουν” τις αποδόσεις της Θεσσαλίας, φτάνοντας μέχρι και τους 12-13 τόνους/στρέμμα».
